آباديهاى روى زمين است ، بنا بر اين هر گاه گفته شود « ام القرى و من حولها » پيداست كه تمام مردم روى زمين را شامل مىشود ( 1 ) . از اين گذشته مىدانيم اسلام تدريجا گسترش يافت : پيامبر ص نخست مامور بود بستگان نزديك خود را انذار كند ، چنان كه در آيه 214 سوره شعرا مىخوانيم : وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ ، تا هسته بندى اسلام محكم شود ، و آماده گسترش گردد . سپس در مرحله دوم پيامبر مامور شد ملت عرب را تبليغ و انذار كند ، چنان كه در آيه 3 سوره فصلت آمده : « قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ » اين قرآنى است عربى براى قومى كه مىفهمند و درك مىكنند » ( 2 ) . و در آيه 44 سوره زخرف نيز آمده است : وَإِنَّه لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ : « اين قرآن مايه تذكر تو و قوم تو است » . هنگامى كه پايه‌هاى اسلام در ميان اين قوم قوى و مستحكم شد پيامبر ص ماموريت گسترده ترى يافت ، و مامور انذار جهانيان شد ، چنان كه در آيه اول سوره فرقان مىخوانيم : تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِه لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً : « جاويد و پر بركت است خداوندى كه قرآن را بر بنده اش نازل كرد تا همه جهانيان را انذار كند ( و آيات فراوان ديگر ) . و به خاطر همين ماموريت بود كه پيامبر ص نامه به سران بزرگ جهان آن روز در خارج از جزيره عربستان نوشت ، و كسراها و قيصرها و نجاشيها را به اسلام دعوت كرد .

--> ( 1 ) اين تعبير در سوره انعام آيه 92 ، نيز آمده است ، و ما توضيح بيشتر را در اين زمينه در جلد پنجم صفحه 44 داده ايم . ( 2 ) آنچه در بالا گفته شد در صورتى است كه « عربى » را به معنى زبان عربى بدانيم ، اما اگر به معنى فصيح تفسير شود ، آيه مفهوم ديگرى خواهد داشت .